To be me or not to be

To be or not to be is niet langer de “question”, maar to be me or not to be. Daar gaat in de 21ste eeuw om.

Fundamentele vragen

Daar kwam ik onlangs achter toen ik besloot om mijn website te laten vernieuwen. In het kennismakingsgeprek met mijn communicatieadviseur kreeg ik algauw verkennende vragen als “waarin onderscheid jij jezelf van andere coaches?” “En wie ben jij als kunstenaar?” “ Wat straal jij uit?”.

“Wie ben ik?” Als coach, als kunstenaar, als mens? Ik was blij dat ik redelijk stevig in mijn vel zat, want anders zou ik accuut aan mijzelf en mijn nieuwe onderneming gaan twijfelen. Ook vroeg hij door op mijn werkwijze, het doel van de coaching. Wat doe ik nu eigenlijk met mensen? Hoe ga ik te werk? Welke doelgroep wil ik bereiken? “Wat heb ik te bieden?”. Tal van nieuwe dilemma’s ontstonden; “Noem ik mezelf een “coach” of “therapeut”, ben ik creatief of kunstzinnig coach, ben ik een loopbaancoach of ben ik iets anders? Hoe noem ik het dan? “ Wat wil ik nu echt?”.

Opvallend dat ik door de vragen van mijn websitedesigner eerst zelf aan de slag moest met de vragen die voor mij wezenlijk zijn in mijn coachingspraktijk:

“Wie ben ik?”
“Wat wil ik nu echt?”
“Wat heb ik de wereld te bieden?”

Moest ik toch nog een keer zelf aan de bak

Een goede communicatieadviseur vraagt door… Het leek wel coaching! Stap voor stap formuleerde ik de antwoorden op deze vragen en werd mijn “product” steeds helderder.

De weg naar binnen

Ik ontdekte dat ik als kunstenaar in eerste instantie verbonden ben met de kleurenwereld. Ik schilder zo dat ik sferen en licht in kleuren tot leven kan laten komen. En om dit goed te kunnen doen bewandel ik de weg vaak naar binnen en kom tot stilte. In de stilte ligt voor mij de inspiratie en dit is voor mij dan ook de essentie van mijn kunst.

Mijn communicatieman had een bepaald beeld van een kunstenaar – paars haar, zwarte kleren en excentrieke sieraden, in ieder geval anders dan hoe ik er uitzie. Ik ontdekte dat mijn artisticiteit zit hem niet in een expressie naar buiten. Ik maak juist de beweging andersom, van buiten naar binnen. Binnenin is paars haar niet zo relevant heb ik gemerkt. Voor mij is het keer op keer beoefenen van de verbinding met mezelf de allergrootste kunst. De energie die ik daarbij opdoe, verwerk ik in mijn kunst.

Wat is nu werkelijk de essentie van mijn coaching?

Dat is dat ik gebruik maak van de stilte. Ik haal de client uit de alledaagse ruis en begeleid hem/haar naar zijn essentie. Kunst is daarbij een prachtig medium om de taal van het IK te begrijpen. Ik zie mezelf als een gids om de client de reis naar binnen op een veilige manier te kunnen laten maken. Ik bied ruimte om te verkennen, te dwalen en nieuwe wegen te bewandelen. De veiligheid garandeer ik doordat ik liefdevol aanwezig ben en alle ruimte heb voor verdriet, boosheid, verwarring en vreugde. Vervolgens samen kijken naar wat er allemaal is, het zeer serieus nemen van de ervaring en er tegelijk ook met humor naar kunnen kijken. Inzichten geven ruimte om nieuwe stappen te zetten in het nu.

Kunst én coaching

Verstilling is bij beiden takken essentieel. En tegelijk ook intense kleuren. Een dualiteit stilte-kleur. Dualiteit zit sowieso in de opzet van het bedrijf: Kunst en coaching. Twee beroepen in een adem. Eén bedrijf, één website. Waarom niet twee losse websites? Ik kies ervoor om het een bedrijf te laten zijn, omdat voor mij met elkaar verbonden is. Het is als in- en uitademen. Geven en nemen. Ik kan niet coachen als ik niet zelf schilder. Dan raak ik heel snel leeg en ben ik niet meer verbonden met mijn eigen bron. Alleen schilderen is een tijdje heerlijk, maar op den duur mis ik de diepgaande verbinding met andere mensen.

Met al deze inzichten kon de communicatieman aan het werk

Zijn vak is om mijn antwoorden te vertalen naar een grafisch beeld in de vorm van een logo en een website. Heel spannend! Na een tijdje kreeg ik 2 verschillende varianten in allerlei kleuren voorgelegd. Aan mij de keuze om er 1 te kiezen. Dit is mijn nieuwe logo geworden:

Een ronde, organische vorm met een opening aan de onderkant. De vorm is symmetrisch maar de linker-en de rechterkant zijn wel anders van kleur, waardoor ze allebei uniek zijn. Deze vorm bestaat uit een kleur en een witte contrastvorm. Het witte contrast is ook een vorm. Hierin zie je de dualiteit kleur en wit (stilte). De kleuren zijn uit mijn schilderijen. De kleuren weerspiegelen de warmte, licht en beweging.

Ik ben er heel blij mee. Zo bijzonder dat iemand mijn essentie kan vangen in een beeld. This must be me!

Licht en donker

Het is weer de tijd van weilanden vol met pluis, paardenbloemenpluis. Ze staan fier met hun bolletjes in de wind, ready for take off… Als er eentje gaat, dan waaieren ze allemaal de lucht in. Soms zie je nog een zo’n pluisje zich vasthouden aan de stamper. Ook een pluis heeft z’n momentum.

 

Wat is er nou beter, dan te zweven door de lucht?

Voortbewogen door de wind en gekieteld door de warmte van de zon. Vorig jaar zag ik zo’n weiland in de avond. De zon scheen over het land. Wanneer ik door mijn oogharen tuurde, zag ik duizenden pluisjes dansen door de lucht tegen de zonnestralen in. Wonderlijk. Er overviel mij een gevoel dat ik het beste kan omschrijven met “de ondraaglijke lichtheid van het bestaan”.

Dit gevoel past voor mij zo bij de lente

Ik had het dit jaar ook zo sterk bij het zien van al die prachtige bloesems! Maar ook bij meesjes die een nestjes bouwen, kleine eendjes…. De ondraaglijkheid van dit soort fenomenen zit hem in het feit dat je direct voelt dat de lichtheid elk moment voorbij is. De metamorfose kent geen genade als het om bewaren gaat.

Elk jaar weer een beproeving

Als je alleen de bloesem zou koesteren, heb je uiteindelijk nooit de vrucht. Toch kan ik soms zo verlangen naar “ de bloesem voor altijd”. De vrucht vraagt volharding, onderhoud, doorzettingsvermogen en discipline. Zucht. En na de ( overheerlijke !) vrucht is er rust, leegte en afwachten. Die laatste fase is voor mij elk jaar weer een beproeving.

Op zoek naar het donker

Waar ik in de vorige blog overliep van diverse soorten geluk, merkte ik dat geluk zich ook niet laat vasthouden. Zoals ik eerdere jaren de winter had kunnen vullen met werk of “belangrijks” besloot ik nu vooral te gaan schilderen. Mijn atelier was koud, de gangen van het gebouw donker en mijn inspiratie nam zo snel af als het licht.
Misschien was het overmoed, maar ik besloot op zoek te gaan naar het donker.

Licht en donker ( 2019) gemengde techniek op doek

 

Ik zocht de de ontmoeting met licht en donker op.

Ik vond de draaglijke zwaarte verrassend snel. En ook de angst voor de ondraaglijke zwaarte. Ik besefte dat ik daar in en uit kon. Dat heb ik een aantal maanden gedaan, werkend aan mijn abstracte doek. Het is misschien net als werken met inkt. Uiteindelijk zit het aan je vingers en gaat het er niet meer af. Zo merkte ik, na een tijdje dat de zwaarte niet alleen in het doek zat maar ook in mij. Dat resulteerde in twijfels, oeverloos zoeken, de hang naar duidelijkheid. Ook over mijn werk als kunstenaar, coach en mijn atelier…

En zo heb ik mezelf weer de nodige ontwikkeling bezorgd. Maar is dat ergens niet juist de uitdaging in de winter, als er even geen afleiding van buiten is?

Soorten Geluk

Op het snijvlak van licht en duister, ontstaan de wonderlijkste kleuren. Juist in de donkere dagen voor kerst als de zon zich maar mondjesmaat laat zien, zie je vaak dat tegen de schemering de zon even tussen de wolken piept. In enkele minuten veranderen bewegingsloze grijze wolken in een vlammende zee van vuur en lava, ontstaan er inmense bergen aan de horizon en verandert een Achterhoeks weitje in een Oosters sprookje van 1001 nacht. Alsof de zon ons wil duidelijk maken dat de superieure macht van de duisternis slechts kwantiteit is.

De kracht van de zon hebben we in 2018 mogen leren kennen

Het was geen bluf vorig jaar december. Het was echte zonnekracht die ons tot op de botten deed verwarmen. Als zonneliefhebber was ik verrukt. Elke dag was een langgerekte zomerdroom. Blauwe luchten en eten in de tuin, elke dag in korte broek en slippers. Maar 2018 was ook voor het eerst in mijn leven de ervaring van echte droogte. Planten die schreeuwden om water, mislukte oogsten en herfstbomen in juli. Sproeien tegen beter weten in. En het duurde maar. Op vakantie beving mij de surreële angst dat het misschien wel nooit meer koud zou worden. Hoe zou het zijn als je altijd in 35 graden moet leven? Ook was ik voor het eerst echt bang voor de opwarming van de aarde. Zou het klimaat dan echt veranderen?

In een aantal doeken ben ik bezig geweest om de zomerhitte te vangen

Naarmate de zomer vorderde merkte ik hoe het blauw uit mijn doeken verdween. Zo heb ik een schilderij gemaakt van de Vecht, waar nauwelijks meer blauw in voorkomt. Het was op een avond in de vakantie waarin ik samen met Eline in de Vecht zwom. Het warme zomerlicht verlichtte de rivier, die van zichzelf iets okergeels had. Door de zon leek het alsof het water goud kleurde. Aan de oever stond een groepje roestbruine runderen met hun poten af te koelen in het water.

“de Vecht 2”  2018, acryl op doek

Deze pose hielden ze urenlang vol en leken zich volledig te verzoenen met de hitte die in hun vachten gevangen zat. Terwijl ik zo wat lag te spartelen in het water, overviel me een gevoel van geluk. En ik dacht ook, “ nu ben ik gelukkig en als iemand mij ooit vraagt of ik gelukkig ben, dan denk ik weer aan dit moment”. Als een soort ode aan dit geluk, heb ik eenmaal thuis de badende runderen op doek gezet.

Er waren afgelopen half jaar nog veel momenten van een heel ander geluk

Het soort geluk waarbij je als mens voelt dat het er toe doet, dat je er bent. Dat je echt helemaal je talent kan laten stromen en dat je andere mensen echt iets kan bieden. Dat ervoer ik tijdens het coachen bij Van Ede & Partners, dat ik vanaf juni weer opgepakt heb.

Het werd tijd…

En dan is er nog zoiets als het duizelingwekkende geluk dat mensen mijn schilderijen ook ECHT willen hebben. Dit jaar maar liefst negen keer. Misschien werd het eens tijd om mijn werkzaamheden een bedrijf te gaan noemen…. In juli 2018 ben ik dan ook gestart: Annemarie Hakvoort Kunst & Coaching.

Ziel en Zaagsel

Ziel. Een vonkje Goddelijk licht?
Is het waarneembaar in de flonkering van de zon?

De ziel dringt door in de materie.
Verlicht het. Verbindt zich. Verliest zich?
De aardse wetten overheersen.
Materie schittert in zijn variëteit.
Wanneer de ziel zich losmaakt
rest slechts zaagsel.

“Ziel en Zaagsel” is de naam van de tweejaarlijkse groepstentoonstelling van Zutphense kunstenaars in 2015 en het kunstwerk waarmee ik toen heb deelgenomen.  Locatie: de Walburgiskerk in Zupthen. Ter inspiratie waren we vantevoren uitgenodigd om de kerk te bezichtigen.

 

In een fractie van een seconde

Wandelend door de prachtige Walburgiskerk werd ik algauw betoverd door de lichtval van de metershoge ramen. In de inmense ruimte voelde ik me nietig. En tegelijk voelde ik de grootsheid van het goddelijk licht. Ik voelde me liefdevol beschenen door het helder licht. Ik. Ben. Om mij heen zag ik  duizenden dwarrelende stofdeeltjes, die door hetzelfde licht beschenen werden. Ze flonkerden als kleine kristallen. Mijn idee ontstond in een fractie van een seconde.

 

Ziel en materie

Met mijn kunstwerk wil ik de voortdurende beweging laten zien tussen de ziel en materie. De ziel symboliseert zich in mijn werk door de weerkaatsing van het licht in kristallen en glas. Het dringt vervolgens steeds dieper in de materie. Hiervoor zijn de stukjes berkenbast en boomschorsen, takken, mossen en zaagsel gebruikt. Het gebruik van de natuurlijke materialen is een verwijzing naar het aardse leven: het ontstaat, groeit, metamorfoseert, vergaat en weer ontspringt. Wanneer de ziel zich terug trekt, blijft er stof over.

Tevens kan de beweging ook andersom beleeft worden; stof dat verandert tot concrete vormen en naar boven steeds meer oplost in het licht. Als mens hebben we voortdurend te maken met deze twee bewegingen: processen van bezieling en loslaten.

 

Een betoverend spel

Het kunstwerk zoals afgebeeld op de foto is 6 meter geworden (exclusief het ophangsysteem van 1,5 meter). In de kerk kwamen veel bezoekers waardoor ervoor gekozen is het werk tot 2,5 meter boven de vloer op te trekken.Om een optimale beleving van het object te bereiken is zonlicht het allerbelangrijkst. Het is het mooist als er gedurende een deel van de dag direct zonlicht op het kunstwerk valt. Zonlicht geeft een voortdurende weerspiegeling van het licht in de kristallen en glasscherven. Ook wekt het de kleuren van de boomschorsen tot leven. Dit maakt het tot een betoverend spel van licht en flonkering, kleur, vorm en beweging.

 

detail van middenstuk “Ziel en Zaagsel”

 

Van idee tot realisatie

Hoewel het idee in een fractie van de seconde ontstond was de uitvoering een proces van maanden. Het was werk op een voor mij onbekend terrein. Als schilder heb ik nooit zoveel last van de zwaartekracht of van organisch materiaal dat uit elkaar dreigt te vallen…Laat staan van honderden draden nylon niet zo willen hangen zoals ik als maker heb bedacht. Dan nog de stress of het hele kunstwerk wel 17 meter hoog opgetakeld kan worden en blijft hangen…

 

Ambacht en kunst

Is het niet voor elke kunstenaar zo dat een kunstwerk een spannende balans is tussen het “idee” en de materie. Tussen de bezieling en de bergen werk die verzet moeten worden? Na jarenlange overwaardering van “het idee” in de kunstwereld, ontstaat er langzaamaan ook weer aandacht voor het handwerk. Het ambacht mag weer gezien worden en ook op waarde geschat. Wanneer is er sprake van “kunst”?  Wellicht wanneer de ziel de stof tot leven kan wekken? Het vergt inspiratie en vaak heel veel zaagsel…